24 05 2011

Göktürk Devleti

 

 
1. Göktürk Devleti (552)
Kuzey Hun Devletinin yıkılmasından sonra Altay dağlarının doğusuna çekilen Türkler, burada demircilikle uğraşıyorlar ve bağlı bulundukları Avarlara (Juan-Juan,Apar) silah yapıyorlardı. Kitabelerde kendilerini "Göktürk" olarak tanıtan bu kavmim başında VI. yüzyılın ortalarında Bumin bulunuyordu. Göktürkler, 535 yılına doğru iyice güçlendiler. Bu tarihlerde Tölesler, Avarlara karşı ayaklandılar. Avar hükümdarı bu ayaklanmayı bastırma görevini Bumin'e verdi (552). Bumin Töleslerin ayaklanmasını bastırdıktan sonra, Avar hükümdarı ile eşit olduğunu göstermek için hükümdarın kızıyla evlenmek istedi. İsteğinin kabul edilmemesi üzerine Batı Tabgaç prensesiyle evlendi. Bumin, sağladığı bu destekle Avarları yendi. merkezi Ötüken olmak üzere Göktürk Devleti'ni kurdu (552). Bumin Kağan, devletin batı kanadını, kuruluşta kendisiyle birlikte çalışan kardeşi İstemi'ye, "yabgu" unvanını taşımak ve doğu kanadının egemenliğini tanımak şartıyla verdi. Bumin, devleti kurduğu yıl içinde öldü. Bumin'den sonra yerine önce Ko-lo, daha sonra Mukan geçti. Mukan Kağan Döneminde Göktürk devleti en güçlü dönemini yaşadı. Bu dönemde Avar devletine son verildi, Kitanlar ve Kırgızlar egemenlik altına alındı. Çin'e Göktürklerin üstünlüğünü kabul ettirdi. Göktürk devletinin batı kanadını yöneten İstemi Yabgu, kısa zamanda sınırlarını genişletti. İpek Yolu'nu ellerinde tutan Akhunlara karşı, Sasanilerle ittifak yaptı. Bu ittifak sonucu Akhun devleti yıkılarak torakları Göktürk ve Sasani devletleri arasında paylaşıldı. Bir süre sonra Sasanilerin İpek Yolu'na egemen olmak istemeleri ve yolu kapamaları üzerine, İstemi Yabgu bu kez Sasanilere karşı Bizans ile ittifak yaptı. Göktürk-Bizans ittifakı sonucu, Sasaniler eski güçlerini kayberken İpek yolu yeniden açıldı. İstemi Yabgu 576 yılında öldü.
Büyük Hun Devletinin dağılmasından sonra Asya bozkırlarında dağınık halde yaşayan Türk boylarının ilk kez bir araya getirerek, yeniden büyük bir Türk devleti kuran "Göktürkler" oldu. Göktürkler tarihte ilk olarak "Türk" adını taşıyan ilk Türk devletini kurdular. Orta Asya'da Türk asıllı bütün kavimleri bir yönetim altında topladılar.

454
0
0
Yorum Yaz
Eğitim ve Ögretim Eğitim ve Ögretim Religion Blogs
religion blog Top religion blogs